حکومت
تاریخچه سیاسی
در دسامبر سال 1924 میلادی قلمرو تاجیکستان از سوی ارتش سرخ شوروی به تصرف درآمد و جمهوری خودمختار تاجیکستان در قالب جمهوری ازبکستان تشکیل شد. در سال 1329 جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان در قالب اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شد. نهایتاً در تاریخ 9 سپتامبر سال 1991 میلادی (18 شهریور 1370) به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جمهوری تاجیکستان اعلام استقلال نمود.
قوای سه گانه
الف) قوه مجریه
رئیس دولت :
رئیس جمهور بعنوان رئیس دولت در راس قوه مجریه قرار دارد و از طریق انتخاب عمومی، مستقیماً با رأی مردم به مدت 7 سال انتخاب می شود.
رئیس جمهور:
آقای امامعلی رحمان در 19 نوامبر 1992 به سمت ریاست شورایعالی جمهوری تاجیکستان (رئیس کشور) انتخاب و در انتخابات 6 نوامبر 1994 به ریاست جمهوری رسید. نامبرده در نوامبر سال 1999 در انتخابات ریاست جمهوری برای یک دوره دیگر به این سمت انتخاب شد و سپس با پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری 6 نوامبر سال 2006، با کسب 79 درصد آراء برای یک دوره هفت ساله منصب ریاست جمهوری را بعهده گرفت. سپس با پیروزی مجدد در انتخاباتهای 6 نوامبر2013 و 12 اکتبر 2020 برای دومین و سومین دوره هفت ساله ریاست جمهوری تاجیکستان انتخاب شد. طبق قانون مصوب مجلس نمایندگان به ایشان از زمان تصویب قانون (18 آذر 1394 مطابق 9دسامبر2015) لقب پیشوای ملت اعطا شده است.
نخست وزیر :
قاهر رسول زاده ، انتخاب توسط رئیس جمهور ، نخست وزیر دارای 4 معاون و 14 وزیر کابینه و 12 رئیس کمیته میباشد.
معاونین نخست وزیر و وزراء را رئیس جمهور انتخاب و از سوی مجلس ملی تائید می شوند.طبق قانون ، انتخاب و انتصاب معاونان وزارت خانه ها و همچنین استانداران و معاونان آنها و دادستان کل و روسای دادگستری نواحی تاجیکستان نیز از جمله اختیارات رییس جمهوری است.
ب) قوه مقننه
مجلس عالی تاجیکستان مرکب از دو مجلس ملی و مجلس نمایندگان است.
1- مجلس ملی:
دارای 34 نماینده است که بصورت غیر مستقیم برای 5 سال انتخاب می شوند. 25 نفر توسط شوراهای محلی شهرها و ولایتها و 8 نفر توسط رئیس جمهور منصوب می شوند و یک کرسی برای رییس جمهور سابق که فعلا خالی است. آخرین انتخابات در اسفند 1398 برگزار شد. آقای رستم امامعلی به عنوان رییس مجلس ملی برگزیده شد.
2- مجلس نمایندگان:
این مجلس دارای63 نماینده است و انتخابات بصورت مستقیم انجام می شود و دوره نمایندگی 5 سال است. آخرین دوره انتخابات مجلس نمایندگان اسفند 1398برگزار شد و آقای محمدطائر ذاکرزاده بعنوان رییس مجلس نمایندگان انتخاب شد.
ج) قوه قضائیه
قوه قضائیه از دادگاه قانون اساسی، دادگاه عالی اقتصادی، دادگاه ایالت بدخشان، دادگاه ایالت شهر دوشنبه و دادگاه سایر شهرها و نواحی تشکیل شده است.
نظارت بر اجرای دقیق قانون در سراسر کشور بر عهده دادستان کل است، دادستان های شهر و نواحی زیر نظر دادستان کل عمل می کنند. دادستان کل نزد مجلس ملی و رئیس جمهور مسئول است. دادستان کل تاجیکستان به مدت 5 سال توسط رئیس جمهور انتخاب می شود.
احزاب سیاسی
تاجیکستان دارای 7 حزب رســــمی است که در وزارت دادگستری ثبت شده اند. اسامی آنها عبارت است از:
حزب خلق دموکراتیک به رهبری امامعلی رحمان رئیس جمهور - حزب حاکم
حزب کمونیست به رهبری معراج عبدالله اف
حزب دموکراتیک تاجیکستان به رهبری جعفر عثمانزاده
حزب سوسیالیست به رهبری عبدالحلیم غفارزاده
حزب سوسیال دموکراتیک به رهبری قیام الدین عزیزاف؛
حزب کشاورزی به رهبری رستم لطیف زاده؛
حزب اصلاحات اقتصادی به رهبری رستم رحمت زاده.
وزارت خانهها، مراکز حکومتی، کمیته ها و آژانس های دولتی
وزارت امور خارجه جمهوری تاجیکستان
وزارت عدلیه (دادگستری) جمهوری تاجیکستان
وزارت معارف و علم جمهوری تاجیکستان
وزارت تندرستی و حفظ اجتماعی جمهوری تاجیکستان
وزارت محنت، مهاجرت و شغل اهالی جمهوری تاجیکستان
وزارت نقلیات جمهوری تاجیکستان
وزارت رشد اقتصاد و سودای جمهوری تاجیکستان
وزارت کشاورزی جمهوری تاجیکستان
وزارت انرژی و ذخایر آب جمهوری تاجیکستان
وزارت صنایع و تکنولوژی نوین جمهوری تاجیکستان
وزارت امور مالیه (دارایی) جمهوری تاجیکستان
وزارت داخلی (کشور) جمهوری تاجیکستان
وزارت دفاع جمهوری تاجیکستان
وزارت فرهنگ جمهوری تاجیکستان
سود عالی (دادستانی کل) جمهوری تاجیکستان
دیوان عالی جمهوری تاجیکستان
شورای امنیت جمهوری تاجیکستان
مرکز قانونگذاری ملی جمهوری تاجیکستان
آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان
کمیته های دولتی و ادارات وابسته به دولت جمهوری تاجیکستان:
کمیته دولتی امنیت ملی،
کمیته دولتی اداره زمین و نقشه برداری،
کمیته دولتی سرمایهگذاری و اداره اموال دولتی
کمیته انداز (مالیات)
کمیته کار با زنان و عائله (خانواده)
کمیته زبان و اصطلاحات
کمیته کار با جوانان و ورزش
کمیته ملی المپیک جمهوری تاجیکستان
کمیته رشد سیاحی (گردشگری)
کمیته تلویزیون و رادیو
کمیته معماری و ساختمان
کمیته امور دین ، تنظیم آیین و جشن و مراسم های ملی
کمیته امور اضطراری و دفاع غیرنظامی
کمیته حفظ محیط زیست
خدمات گمرک
خدمات مخابرات
خدمات نظارت دولتی امنیت در بخش صنایع و معادن
آژانس بهداشت زمین و آبیاری
آژانس بیمه اجتماعی و حقوق بازنشستگان تاجیکستان
آژانس ذخایر مادی دولتی تاجیکستان
آژانس استاندارد ، مترولوژی، تشخیص و نظارت بر تجارت
آژانس تامین اموال مخصوص تاجیکستان
آژانس خرید دولتی اموال ، کار و سرویس
آژانس اقتصاد جنگل
اداره کل بایگانی
اداره کل حفظ سری دولتی
آژانس خدمات دولتی جمهوری تاجیکستان
اداره کل زمین شناسی و دانش زمین
کمیته رشد محل جمهوری تاجیکستان
مرکز تحقیقات استراتژیک جمهوری تاجیکستان
آژانس کنترل مواد مخدر جمهوری تاجیکستان
کمیته حالتهای فوقالعاده جمهوری تاجیکستان
مرکز اسلام شناسی جمهوری تاجیکستان
آژانس آمار جمهوری تاجیکستان